مصطفى النوراني الاردبيلي
31
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
شالبيه مشخصات : به فارسى در بعضى مناطق مريمى و مريم گلى در كُتب طبّ سنّتى و به عربى مريميه ، شالبيه و مريميه صغيره نام برده شد . مريم گل گياهى است علفى چند ساله با ساقه چهار گوش كركدار . بلندى گياه زياد نيست و در حدود 5 / 0 متر مىباشد . برگهاى آن متقابل پوشيده از كرك به رنگ سبز مايل به سفيد برگهاى پايين ساقهدراز ، بيضى ، به طول 5 - 4 سانتيمتر و نوك تيز ، كناره برگها داراى دندانههاى منظم با دمبرگ ولى برگهاى واقع در قسمت بالاى ساقه بدون دمبرگ و كوچك است . « 2 » شال وليك مشخصات : به فارسى در مناطق غير جنگلى ايران معمولًا رنگ ميوه ، سرخ وليك و سياه وليك گفته مىشود . به گونههايى كه داراى ميوه سياه هستند در آستارا و گرگان رود قرهگيله ، در شفارود سياه لله ، در اطراف رشت سياه كوتى و سياه كوتيل ، در طالش مون برو ، در شهسوار سياه كوت كوتى ، در دره كتول سياه وليك ، در نواحى ترك زبان منجيل راميان ، طوالش ، قزوين و خراسان يميشان گفته مىشود . از نظر تركيبات شيميايى عصاره شاخههاى جوان زالزالك عمل فلج كننده روى مركز تنفسى دارد و در مورد قلب پستانداران اثر سمّى دارد . « 1 »
--> ( 2 ) - همان ، ج 2 ، ص 411 . ( 1 ) - معارف گياهى ، ج 2 ، ص 127 .